6 lutego 2016 Hanna Ernest
Kategorie: Strefa rodzica

Jak rozmawiać z dzieckiem o pedofilii?

pexels-photo-11523Czy warto?

Patrząc na statystyki dotyczące przemocy seksualnej wobec dzieci nie ulega wątpliwości, że należy edukować seksualnie już od najmłodszych lat. Nie obawiaj się, że takie działania rozbudzą u dzieci nieadekwatne rozwojowo potrzeby czy przyczynią się do wysokiego wartościowania atrakcyjności fizycznej. Edukacja seksualna to nie seksualizacja. Jest zjawiskiem pożądanym i pozytywnym, poszerza wiedzę dzieci o sobie i świecie, umacnia więzi z dzieckiem oraz pełni bardzo ważną rolę profilaktyczną.

P******

?Pedofil? to nie jest brzydkie słowo, którego używania należy się wstydzić. Nie bój się i nie wstydź podejmować z dzieckiem tego tematu, wprowadzaj go małymi porcjami. Rozmowy takie powinny być raczej krótkie (im mniejsze dziecko, tym krócej jest w stanie skupić uwagę) i najlepiej przeprowadzane przy okazji zabawy, wiadomości z telewizji, pytań dziecka. Dzieci naturalnie przyjmują przekazywane przez rodziców informacje. Wykorzystaj to dla ich dobra zamiast zasłaniać się słowami ?Jesteś na to za mały?, ?To sprawy dorosłych?.

Kiedy zacząć?

Tak wcześnie, jak tylko można, czyli kiedy dziecko nauczy się mówić. Dla małego dziecka słowo „pedofil” nic nie znaczy i nie musisz przecież opowiadać, jak wygląda wykorzystywanie seksualne. Zacznij wprowadzać temat powoli, w sposób adekwatny do wieku dziecka.

Jak?

Już od najmłodszych lat bardzo ważne jest zapoznanie ze słowem ?intymność?. Codziennie masz ku temu wiele okazji, np. wysadzanie dziecka na nocnik, ubieranie bielizny. Jeśli będziesz mówić to z naturalnością, podejście to przejmie również dziecko. Możesz to robić w następujący sposób:

?Bielizna przykrywa miejsca intymne?, ?Nagość jest intymna?, ?Łazienka to miejsce intymne? (dziecko powinno nauczyć się rozpoznawać czynności intymne), ?Miejsca intymne to strefa zakazana, która należy tylko do Ciebie i Ty nią rządzisz?.

?Nikt nie ma prawa dotykać Twojego ciała, kazać Ci go pokazywać ani robić z nim rzeczy, których nie chcesz, np. podnosić koszulkę, zsunąć majtki?,

?Jeżeli ktoś dotyka Cię w sposób, który Ci się nie podoba, powiedz, że tego nie chcesz, nie pozwalaj na to i opowiedz mi o wszystkim?,

?Jeżeli ktoś namawia Cię do zachowania, które Ci się nie podoba, np. dotykania swojego ciała, odejdź i opowiedz mi o wszystkim?,

?Jeżeli ktoś zachowuje się przy Tobie dziwnie, np. dotyka Ciebie lub siebie i prosi, żebyś zachował to w tajemnicy to bardzo ważne, żebyś mi o tym powiedział/a?.

W zależności od wieku możesz zapytać dziecko, podając przykłady: „Jak myślisz, takie zachowanie jest dobre czy złe?”, „Co Ty o tym sądzisz?”, „Słyszałeś/aś kiedyś o…?”, „Czy Twoje koleżanki i koledzy rozmawiali o tym…?”, „Czy w szkole mówiliście o…?”.

Kiedy dziecko zaczyna samodzielnie poruszać się na dworze (np. na placu zabaw), instruuj i przypominaj, jak powinno zachowywać się w kontaktach z obcymi:

?Nie wolno rozmawiać z obcymi bez towarzystwa rodzica lub opiekuna?,

?Nie wolno brać od obcych cukierków i innych przekąsek?,

?W żadnym wypadku nie wolno odchodzić z obcym? (podawaj różne przykładowe sytuacje, np. by poszukać z nim pieska, który biega trochę dalej; obejrzeć małe kotki, które ma niedaleko; nawet jeśli jest miły i sympatyczny itp.),

?Jeśli zaczepiał Cię obcy to bardzo ważne, żebyś mi o tym powiedział/a?.

 

Nie zapominaj, że dziecko uczy się przez doświadczenie.

Dlatego rozmowy o potencjalnych zagrożeniach warto prowadzić w miejscach, gdzie mogą się zdarzyć (np. na placu zabaw, na spacerze w parku, na ulicy, w centrum handlowym). Różne zaobserwowane scenki mogą stać się pretekstem do zadawania dziecku pytań, jak zachowałoby się, co odpowiedziałoby w danej sytuacji (np. obcy pyta o imię, częstuje cukierkiem, pokazuje zabawkę itp.). Im większy zasób możliwych niepokojących zachowań pozna dziecko, tym łatwiej je rozpozna i będzie potrafiło wybrnąć
z trudnej sytuacji. Wspólnie z dzieckiem wymyśl kilka gotowych odpowiedzi, jakich mogłoby użyć w tego typu sytuacjach (np. ?Zapytam tatę, który tam stoi?, ?Spytam mamę, właśnie podjeżdża samochodem?).

W czasie rozmów z dzieckiem pamiętaj, by nie wzbudzać w nim lęku. Nie nastawiaj go negatywnie do całego świata. Nie  strasz, że wszyscy ludzie wokół są źli. Dzieci zalęknione i mniej asertywne mogą być obiektem zainteresowania dla pedofila. Jeśli dziecko będzie pewne siebie i zaradne, nie ulegnie propozycji pomocy wysuniętej przez obcą osobę i będzie mniej podatne na wpływy innych. Dodatkowo pedofilowi może być trudniej jest zbliżyć się do dziecka, którego rodzina nie zaniedbuje i któremu poświęca potrzebną ilość uwagi. Niektórzy sprawcy chcą wykorzystać samotność dziecka, jego zagubienie, brak opieki czy zainteresowania dorosłych. Staraj się, by dziecko było pewne siebie i czuło się przez Ciebie kochane.

Wyróżnia się różne typy pedofilów. Niektórzy z nich bardziej zwracają na siebie uwagę.

Są to osoby, które z jakiejś przyczyny mają trudność z nawiązaniem kontaktów społecznych czy seksualnych z dorosłymi. Powodem tego może być upośledzenie umysłowe, zaburzenia osobowości, psychoza, zaburzenia organiczne, różne wady wrodzone czy przykre konsekwencje chorób przewlekłych. Dziecko stanowi dla nich obiekt zastępczy, substytut relacji z dorosłym. Pedofil to jednak niekoniecznie obcy, chory psychicznie, pochodzący z marginesu społecznego człowiek, którego dziwne zachowanie od razu można rozpoznać w tłumie. Nie musi być to ktoś w widoczny sposób demonstrujący jakieś zaburzenie. Może być to osoba wyglądająca i zachowująca się jak inni – członek rodziny, trener, nauczyciel, ksiądz, wychowawca, sąsiad. Taki sprawca bazuje na pełnym zaufaniu dziecka i dostępności do częstego kontaktu.

Od najmłodszych lat ucz dziecko asertywności. To bardzo ważne, by miało własne zdanie. Dzięki temu będzie w stanie odmówić różnym prośbom dorosłych, które nie leżą w jego interesie. Sukcesu wychowawczego nie można mierzyć stopniem posłuszeństwa dziecka (?Zawsze robi to, o co poproszę?, ?Nigdy nie protestuje?). Grzeczne dziecko zna normy, wie, jak się zachować, jest kulturalne, ale potrafi powiedzieć ?nie? swojemu rodzicowi (tylko wtedy będzie umiało to zrobić w kontaktach z innymi osobami).

Nigdy nie zmuszaj dziecka do dotyku znajomych czy osoby z rodziny, jeśli tego nie chce.

Musi wiedzieć, że ma prawo podejmować decyzje dotyczące kontaktu fizycznego i że to do niego należy decyzja, kto może je przytulić, pocałować czy posadzić sobie na kolana. Jako alternatywę zaproponuj podanie ręki, powiedzenie ?Dzień dobry?. Nie wzbudzaj poczucia winy mówiąc: „Cioci będzie bardzo przykro, jak nie dasz buzi”. Takie słowa dają do zrozumienia, że to dorosły zawsze ma więcej do powiedzenia w sprawie cielesności dziecka niż ono samo. W sytuacji przekraczania  granic przez potencjalnego sprawcę molestowania, dziecku będzie trudniej zareagować asertywnie. Dodatkowo istnieje znacznie większe prawdopodobieństwo, że dziecko zasygnalizuje Ci jakąś niepokojącą sytuację, jeśli od Ciebie nauczy się wyżej opisanych rzeczy i będzie czuło, że je popierasz w takich sytuacjach.

Ucz dziecko, że powinno mówić rodzicom, jeżeli coś je niepokoi czy sprawia, że czuje się niekomfortowo.

Ważne, żeby przychodziło do ciebie w każdej trudnej sytuacji, nawet w takiej wiążącej się z poczuciem winy, wstydem czy strachem. Musi wiedzieć, że gdy zdarzy się coś takiego, nie spotka się to z Twoim krzykiem, potępieniem czy bagatelizowaniem. W takich momentach zawsze okazuj wsparcie, wzmacniaj prawidłowe zachowania. Nawet jeśli sprawa wyda Ci się błaha czy zabawna, podejdź do niej poważnie i poświęć czas na rozmowę. Dziecko ma odbierać od Ciebie komunikaty typu: ?Możemy porozmawiać o wszystkim?, ?Spróbujmy rozwiązać sytuację?, ?Zawsze możesz na mnie polegać?, ?Jestem po to, by Ci pomóc?, nie natomiast: ?A nie mówiłam?, ?Na pewno wymyślasz?, ?Opowiadasz głupoty?. Jeśli zlekceważysz sprawy ważne dla dziecka, a nieistotne z punktu widzenia dorosłego, możesz stracić wiarygodność jako źródło oparcia.

Czy podołam?

Nic nie szkodzi, jeśli nie czujesz się kompetentny w dziedzinie edukacji seksualnej. Nie jest ważne, jeśli z Tobą w dzieciństwie nikt nie rozmawiał o tego typu zagrożeniach. Jesteś rodzicem, zaufaj więc swojej intuicji. Nie rezygnuj, gdy na początku będziesz czuć się dziwnie i nieswojo w czasie poruszania takich tematów. Podejmuj kolejne próby, a na pewno z czasem będzie coraz lepiej. Pamiętaj, że oprócz ochrony przed zagrożeniami, przyczyni się to również do polepszania relacji z dzieckiem, budowania większego zaufania i więzi między Wami.

Powodzenia!